Prostaatkanker is de meest voorkomende orgaankanker bij mannen in Nederland. Het is vaak een langzaam groeiende vorm van kanker. Bij prostaatkanker is er een ongeremde groei van de klierbuisjescellen van de prostaat. Daardoor ontstaat een kwaadaardige verandering in het prostaatweefsel. Meestal ontstaat zo’n gezwel aan de rand van de prostaat, soms in het prostaatweefsel rond de plasbuis.
De prostaat is een klier ter grootte van een walnoot. De prostaat bevindt zich onder de blaas rondom de plasbuis. Tussen de blaas en de prostaat zit een sluitspier van de blaas. Onder de prostaat zit een tweede sluitspier. De prostaatklier produceert vloeistof: prostaatvocht. Prostaatvocht komt tegelijkertijd met het zaad (dat in de bal wordt gemaakt) tijdens de zaadlozing naar buiten (sperma), en houdt de zaadcellen in leven tijdens hun tocht naar de eicel.
Er is nog geen duidelijke oorzaak van prostaatkanker bekend. Waarschijnlijk speelt een verandering in de hormonale huishouding een rol. Mogelijk hebben ook omgevingsfactoren invloed op het ontstaan van prostaatkanker (bijvoorbeeld werkzaamheden of dieet). Bovendien komt prostaatkanker in sommige families vaker voor. Het kan zijn dat een genetisch component dit veroorzaakt. Welk gen(en) hierbij hoort, is nog niet bekend.
Kans op prostaatkanker
Prostaatkanker komt voor bij 90 op de 100.000 mannen. De kans op het krijgen van prostaatkanker is afhankelijk van uw leeftijd: hoe ouder u bent, hoe groter de kans. Zo is bij een man van 50 jaar deze kans ongeveer 15% en bij iemand van 100 jaar 100%.
Bij veel mannen komt prostaatkanker aan het licht als zij met plasklachten naar hun huisarts gaan. Bijvoorbeeld:
- vaker moeten plassen;
- moeite met plassen;
- pijn en een branderig gevoel bij het plassen;
- nadruppelen en/ of een zwakke straal;
- troebele of bloederige urine.
Diagnose
Deze klachten kunnen echter ook wijzen op een goedaardige prostaatvergroting. De huisarts of uroloog bepaalt dan de PSA-waarde (Prostaat Specifiek Antigen) in uw bloed. Als deze waarde verhoogd is, zal de arts een stukje weefsel (biopt) wegnemen uit uw prostaat. Een patholoog onderzoekt deze stukjes weefsel op de aan- of afwezigheid van prostaatkanker en kijkt naar de agressiviteit van de aanwezige tumor (de Gleason-score).
Geen klachten
Sommige mannen hebben geen klachten. Bij hen ontdekken we tijdens een rectaal onderzoek of bloedonderzoek een afwijking waarna we verder onderzoek doen.