Dementie is de verzamelnaam van een aantal ziekteverschijnselen die veroorzaakt worden door niet-aangeboren afwijkingen aan de hersenen. Dementie kenmerkt zich door een geleidelijke of een stapsgewijze achteruitgang van het geestelijk functioneren. Het is een aandoening die bestaat uit meerdere stoornissen, waarbij geheugenverlies op de voorgrond kan staan. Tegelijkertijd zijn er vaak beperkingen in het uitvoeren van allerlei dagelijkse vaardigheden zoals wassen, aankleden of het huishouden. Ook de spraak of het besef van tijd kunnen veranderen. Er kunnen veranderingen optreden in karakter en gedrag. Ook traagheid in denken en handelen kunnen aanwezig zijn. Als deze problemen samen of in combinatie voorkomen en zo ernstig zijn dat ze het functioneren van een persoon in het dagelijks leven belemmeren, is er sprake van dementie.
Dementie verschilt van normale vergeetachtigheid of verstrooidheid. De geheugenproblemen bestaan vooral uit het vergeten van dingen die kort geleden zijn gebeurd of gezegd. Niet alleen de details worden vergeten, maar ook de grote lijnen of zelfs de hele gebeurtenis.
Gevolgen
Dementie heeft niet alleen gevolgen voor degene die de aandoening heeft maar ook voor de mensen in de directe omgeving, zoals partners of kinderen. Zowel voor de patiënt als ook voor de mensen in de omgeving is het ziektebeeld moeilijk te begrijpen en accepteren. Het inschakelen van hulp of zorg kan zowel voor de patiënt als de familie nodig zijn.
Oorzaken
Er zijn verschillende oorzaken van dementie bekend. De meest voorkomende zijn:
- De ziekte van Alzheimer, waarbij bepaalde delen van de hersenen niet meer werken. Dit begint meestal na het zeventigste levensjaar.
- Vasculaire dementie, waarbij door stoornissen in de doorbloeding hersencellen verloren gaan.
- Mengvorm van de ziekte van Alzheimer en vasculaire dementie.
- Lewy body dementie, waarbij de aandoening begint met loopstoornissen, valneiging en visuele hallucinaties.
- Frontotemporale dementie. Hierbij staan met name gedragsstoornissen op de voorgrond.
Andere, zeldzamere vormen van dementie zijn de dementie bij de ziekte van Parkinson, door hersenletsel bij ongelukken, door AIDS, door vergiftigingen, door medicijnen of alcoholmisbruik en de ziekte van Creutzfeldt-Jakob.