Primaire bijnierschorsinsufficiëntie, ofwel de ziekte van Addison, ontstaat in de bijnierschors. Vroeger was tuberculose vaak de oorzaak van deze ziekte. Nu is meestal sprake van een auto-immuunziekte. Dat betekent dat het eigen afweersysteem antistoffen maakt die de bijnierschors kapot maken. Bij deze vorm maakt uw bijnier meestal ook te weinig van het zoutvasthoudend hormoon aldosteron.
De hypofyse (een hormoonklier in het hoofd) produceert een hormoon dat zorgt dat de bijnier goed functioneert. Maakt de hypofyse te weinig van het hormoon om de bijnier te stimuleren, dan ontstaat secundaire bijnierschorsinsufficiëntie. Meestal komt dat door een tumor in de hypofyse. Maar secundaire bijnierschorsinsufficiëntie kan ook het gevolg zijn van medicijngebruik.
De klachten en verschijnselen van bijnierschorsinsufficiëntie ontstaan vaak geleidelijk in de loop van maanden of zelfs jaren. Veelvoorkomend zijn:
- ernstige moeheid,
- (spier-)zwakte,
- gebrek aan eetlust,
- gewichtsverlies,
- misselijkheid, braken,
- buikpijn,
- diarree,
- duizeligheid,
- psychische symptomen, bijvoorbeeld depressie.
Bij primaire bijnierschorsinsufficiëntie komt ook voor:
- intens bruine kleur van de huid
- sterke behoefte aan zout door overmatig zoutverlies (aldosterontekort)
Als de diagnose niet op tijd gesteld wordt, kan een levensbedreigende situatie ontstaan: de Addisoncrisis.