Prof. dr. Carine Carels werkt sinds 1 maart 2010 als hoogleraar Orthodontie bij het UMC St Radboud. Ze houdt zich bezig met onderzoek, diagnostiek, preventie en behandeling van aangeboren gelaats- en gebitsafwijkingen.
Carine Carels studeerde van 1975 tot 1980 tandheelkunde aan de Katholieke Universiteit Leuven (KUL) en specialiseerde zich vervolgens in de orthodontie. In 1985 promoveerde ze tot Doctor in de Medische Wetenschappen en werkte daarna twee jaar als postdoctoraal onderzoeker aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Sinds 1987 is zij hoogleraar Orthodontie aan de KUL. Ook werkte zij 21 jaar als hoofd van de afdeling Orthodontie van de Universitaire Ziekenhuizen Leuven.
Met welk onderzoek houdt u zich voornamelijk bezig?
"In mijn onderzoek staan de oorzaak en ontwikkeling van aangeboren gelaatsafwijkingen centraal. Specifiek wanneer de aandoening gevolgen heeft voor de groei van het gelaat en de ontwikkeling van het gebit."
Hoe gaat u dat de komende jaren aanpakken?
"In samenwerking met de afdelingen Genetica en Genetische Epidemiologie willen we DNA-onderzoek doen bij schisispatiënten en hun familie. Hierbij gaan we op zoek naar eventuele genetische oorzaken van schisis en oligodontie. Een schisis is een aangeboren spleet van lip-, kaak- en/of gehemelte, bij oligodontie zijn veel tanden niet aangelegd.
Ook laten we de ouders vragenlijsten invullen over voeding, medicatie en blootstelling aan milieufactoren tijdens de bevruchtingsperiode. In wisselwerking met genetische factoren, zouden deze van invloed kunnen zijn op de vroege ontwikkeling van het embryo.
We volgen een gelijkaardige werkwijze bij patiënten waarbij tanden ontbreken, maar dit is pas zichtbaar vanaf de leeftijd van 7 of 8 jaar. Ook daar gaan we op zoek naar genetische oorzaken, kijken we naar de familieleden en onderzoeken we of er sprake is van mogelijke wisselwerking met milieufactoren."
Wat heeft de patiënt aan uw onderzoek?
"Uiteindelijk zouden we het ontstaan van een schisis willen voorkomen. Om dit te kunnen doen, is het van belang te weten welke factoren het krijgen van een kind met schisis bepalen. Er zijn wellicht één of meerdere genetisch(e) risicoprofiel(en) en omgevingsrisicofactoren die hiermee te maken kunnen hebben. Het zou mooi zijn als we een eenvoudige genetische screeningstest kunnen ontwikkelen, waarmee we het persoonlijke risicoprofiel van toekomstige ouders goed kunnen inschatten. Hierdoor kunnen we hen dan ook een persoonlijk preventieadvies meegeven.
Het is bekend dat schisis van lip, kaak en/of gehemelte niet alleen een grote impact heeft op de gezondheid en het leven van de patiënt zelf, maar ook op de familie. De aandoening heeft vaak invloed op gehoor en spraak, alsook op psychosociaal vlak. Mocht preventie mogelijk zijn, dan is dit natuurlijk een belangrijke bevinding.
Patiënten waarbij meerdere tanden niet zijn ontwikkeld, kunnen ook baat hebben bij ons onderzoek. Wanneer we volledig begrijpen hoe de tandvorming wordt geregeld, kunnen wellicht nieuwe tanden worden gevormd. Bijvoorbeeld uit eigen stamcellen."
Wat zijn uw persoonlijke drijfveren voor het onderzoek?
"Spleten van lip, kaak en/of gehemelte en meerdere ontbrekende tanden behoren tot de meest ernstige afwijkingen die de orthodontist regelmatig in de praktijk ziet. Een behandeling toegespitst op de specifieke patiënt, of beter nog het voorkomen van deze handicaps, zou veel leed kunnen besparen en kunnen leiden tot een verhoging van de levenskwaliteit van velen. Dat vind ik een nobel doel."