UMC St Radboud

Ontslag uit het ziekenhuis betekent nog niet dat u al volledig hersteld bent. Vaak zult u lichamelijk weer op krachten moeten komen. In principe kunt u uzelf na de opname zonder hulp verzorgen en al snel weer lichte werkzaamheden verrichten. Waarschijnlijk kunt u niet meteen al uw taken vervullen. Daarom is het belangrijk om tijdig, al vóór opname, na te gaan of u thuis hulp nodig heeft. Maak dit zonodig bespreekbaar op de polikliniek. Wanneer u een vraag heeft en/of problemen ervaart, kunt u altijd contact opnemen met de verpleegkundig specialist. Zij is bereikbaar op T (024) 361 38 75.

De eerste weken na de operatie kan de wond enigszins pijnlijk, verkleurd en gezwollen zijn. Dit verdwijnt na enige tijd. Ook een tintelend of doof gevoel langs de wondranden en aan de binnenzijde van de bovenarm is mogelijk. Dit kan maandenlang aanhouden en zelfs blijvend zijn. Als u een ablatio hebt gehad, kunt u enige tijd het gevoel hebben dat de weggehaalde borst er nog is. Dit heet fantoomgevoel.

Zijn er problemen met de wondgenezing, neemt u dan contact op met de verpleegkundig specialist. Problemen kunnen zijn: toenemende roodheid, afscheiding, toenemende zwelling bij de wond of in de oksel, of koorts.

De poliklinische controles zijn bedoeld om eventuele bijwerkingen van de behandeling vast te stellen en te behandelen. En om in een vroeg stadium eventuele terugkeer van de ziekte op te sporen. Bij elke controle krijgt u een borstonderzoek op voelbare afwijkingen en één maal per jaar een mammografie. Er is ook aandacht voor eventuele lichamelijke klachten en/of psychosociale problemen als gevolg van de ziekte. Na vijf jaar wordt gekeken hoe de controles vervolgd zullen worden.

Veel vrouwen hebben niet veel pijn aan de wond van de borst, maar vooral aan de arm. Wilt u pijnstilling gebruiken, vraag dan de verpleegkundig specialist of uw behandelend arts naar de mogelijkheden. Ook bij langdurig bestaan van de pijn is het belangrijk dat u contact opneemt met de verpleegkundig specialist of uw behandelend arts.

Algemeen
Gedurende de hele behandeling is het goed om dagelijks een half uur matig intensief te (blijven) bewegen. Dit kan bijvoorbeeld door stevig (door) wandelen, traplopen of fietsen. Zo voorkomt u dat uw conditie achteruit gaat.

Na de operatie
In de eerste week na de operatie is het goed de arm aan de geopereerde zijde rust te gunnen om de wond te laten genezen. Indien er na de operatie een bewegingsbeperking van arm of schouder ontstaat, kan de fysiotherapeut u begeleiden bij het mobiliseren van de arm of schouder en het oppakken van uw dagelijkse activiteiten (advies over beweging en voorbeelden van armoefeningen). Wanneer u merkt dat bewegen moeilijk gaat is het van belang contact op te nemen met uw arts of verpleegkundig specialist. Voor een optimale behandeling van uw klachten verwijzen zij u bij voorkeur naar een huid- of fysiotherapeut die gespecialiseerd is in de behandeling van patiënten met borstkanker. Op de pagina MammaNet kunt u zien welke gespecialiseerde therapeut uit ons netwerk bij u in de buurt zit. Uiteraard staat het u ook vrij een andere therapeut te kiezen.

Lymfoedeem is een abnormale ophoping van vocht tussen de weefsels. Lymfoedeem kan optreden na een operatie waarbij de lymfeklieren in de oksel zijn verwijderd en/of bestraling van de okselklieren. Bijbehorende klachten zijn een zwaar of vermoeid gevoel van de arm en een mogelijke zwelling van de arm, borstwand of rug. Pijn en een tintelend gevoel kunnen voorkomen bij ernstiger vormen van lymfoedeem (leefregels die lymfoedeem kunnen voorkomen of beperken). Als uw klachten aanhouden kunt u contact opnemen met de mammapolikliniek. Voor een optimale behandeling van uw klachten verwijzen zij u bij voorkeur naar een huid- of fysiotherapeut die gespecialiseerd is in de behandeling van patiënten met borstkanker. Op de pagina MammaNet kunt u zien welke gespecialiseerde therapeut uit ons netwerk bij u in de buurt zit. Uiteraard staat het u ook vrij een andere therapeut te kiezen.

U kunt een aanhoudend gevoel van uitputting ervaren dat niet verdwijnt na een goede nachtrust. Daardoor bent u lichamelijk en geestelijk minder actief dan u gewend was. Praat erover met uw arts en/of verpleegkundig specialist. Zij kunnen u informatie en tips geven over hoe u kunt omgaan met vermoeidheid.

Het krijgen van kanker, de behandeling en alles wat ermee samenhangt, is vaak ingrijpend. Ingrijpend, omdat de diagnose kanker heel bedreigend is en omdat er zoveel is waarover u geen controle hebt. U, uw partner, kinderen en anderen in uw naaste omgeving hebben de tijd nodig om aan de nieuwe situatie te wennen. Het kan dan goed zijn op zoek te gaan naar een manier om over dit verdriet te praten, bijvoorbeeld met een vriend(in), een professionele hulpverlener of via de community op Mijnzorgnet.

Als de behandeling achter de rug is, begint u eigenlijk pas de ervaringen van de afgelopen periode te verwerken. Verwerken betekent dat u alles wat u hebt meegemaakt een plekje geeft zodat u weer verder kunt. Als de verwerking goed verloopt, merkt u vanzelf dat de daarbij behorende gevoelens langzaam maar zeker minder heftig worden.

Borstkanker en de bijbehorende behandelingen kunnen van invloed zijn op uw seksualiteit. Het feit dat u kanker hebt, kan er voor zorgen dat u minder zin hebt in seks. Het missen van een borst of van beide borsten speelt daarbij nog een extra rol. Voor veel vrouwen zijn borsten een onderdeel van hun vrouw-zijn. Ze zijn belangrijk bij seks en intimiteit met de partner. Bovendien kunnen aanvullende behandelingen als chemotherapie en hormoontherapie leiden tot een vervroegde overgang. Het is belangrijk om uw gevoelens over uw lichaam en het hebben van seks te delen met uw partner.

Ook bij uw partner kunnen negatieve gevoelens leiden tot minder zin in seks. De angst u te verliezen door de ziekte borstkanker of u pijn te doen tijdens het vrijen, kunnen hierbij een rol spelen. Probeer hier openlijk met elkaar over te praten.

De anticonceptiepil brengt veranderingen in de hormonale situatie teweeg. Het is niet duidelijk of dit bij borstkankerpatiënten een negatieve uitwerking heeft. Daarom adviseren we om voor alle zekerheid over te stappen op een ander, niet-hormonaal anticonceptiemiddel.

Vrouwen in de vruchtbare leeftijd lopen risico om door chemotherapie en/of hormonale behandeling onvruchtbaar te raken. Dit gebeurt bij 20 tot 30% van de behandelde vrouwen. Overweegt u een zwangerschap na uw behandeling, bespreek dit dan met uw specialist.

Het Radboud Universitair Medisch Centrum voor Mindfulness biedt vanaf dit najaar mindfulnesstrainingen aan voor vrouwen met borstkanker. Tijdens een mindfulnesstraining leert u met behulp van oefeningen bewuster in het leven te staan en aandacht te schenken aan het hier en nu, zonder te oordelen. Zo kan er ruimte ontstaan om op een andere, meer behulpzame manier met gevoelens, gedachten en lichamelijke sensaties om te gaan, in plaats van deze te onderdrukken of te vermijden.

Het programma
De mindfulnesstraining vindt plaats in een groep van 10-12 personen. Het volledige programma bevat acht wekelijkse bijeenkomsten van twee en een half uur en een stiltedag van zes uur.

De training bevat de volgende thema’s:

• Leren herkennen van automatische reactie patronen
• Bewustwording van lichaam, ademhaling en gedachten
• Omgaan met grenzen
• Stress herkennen en beantwoorden
• Toelaten en accepteren van gevoelens
• Communicatie
• Zorgen voor jezelf

Wie kan deelnemen?
Iedere vrouw met borstkanker kan deelnemen aan de mindfulnesstraining. De training is goed te volgen naast uw medische behandelingen, zoals chemotherapie. Aan de training zijn geen kosten verbonden. Wel zal aan u gevraagd worden om voor en na de training een aantal vragenlijsten in te vullen en een eventuele deelname aan een groepsinterview. Hiermee onderzoeken we op welke manier mindfulness het meest effectief kan worden toegepast bij vrouwen met borstkanker.

Meer informatie en aanmelden 
Radboud Universitair Medisch Centrum voor Mindfulness 
T (024) 361 46 08 (Secretariaat)
T (024) 361 04 05 (Ellen Jansen, projectcoördinator)