UMC St Radboud

Laat deze pagina voorlezen
print
Hormoonbehandeling bij prostaatkanker

Prostaatkanker ontstaat en groeit onder invloed van het mannelijke hormoon testosteron. Testosteron wordt gemaakt in uw zaadballen en bijnieren. De hypofyse (een klier in uw hersenen), produceert een hormoon dat uw zaadballen aanzet tot de productie van testosteron. Bij een hormonale behandeling van prostaatkanker schakelen we de invloed van testosteron uit. Dit heeft op twee manieren effect:

  • Hormoontherapie onderdrukt de productie van testosteron. Dit zorgt voor minder testosteron in uw bloed.
  • Hormoontherapie blokkeert de groeibevorderende werking van testosteron op prostaatkankercellen.

Soorten hormonale therapie

Operatie
Bij een operatie verwijderen we beide zaadballen of het weefsel in uw zaadballen dat de hormonen produceren. Dit heet een orchidectomie of chirurgische castratie. Medisch gezien is dit geen grote ingreep, maar emotioneel kan de operatie veel van u vergen. Na zo’n operatie kan uw testosteronproductie niet meer op gang komen.

Injectie

We kunnen uw testosteronproductie ook onderdrukken met injecties blokkerende stof: LHRH-agonist. Deze LHRH-agonist werkt op het niveau van uw hersenen. Daar blokkeert de stof de productie van een hormoon dat de zaadballen stimuleert om testosteron aan te maken. Zo zorgt de LHRH-agonist indirect voor een afname van de hoeveelheid testosteron in uw bloed. Injecties met LHRH-agonisten zijn beschikbaar in drie doseringen: maandelijks, drie- en zesmaandelijks. Hiervoor krijgt u een staafje onder uw huid geplaatst die gedurende één, drie of zes maanden het geneesmiddel afgeeft. 

Tabletvorm
U kunt ook de groeibevorderende werking van testosteron op prostaatkankercellen blokkeren. Dit gebeurt met medicijnen in tabletvorm: anti-androgenen. Door de medicijnen heeft het testosteron geen effect meer op de kankercellen. Voordeel: u hebt minder libidoverlies, omdat het testosterongehalte aanwezig blijft. Op de langere termijn hebt u ook minder verlies van bot- en spiermassa. De belangrijkste bijwerking is echter borstvorming en gevoelige borsten.

Combinatie van behandelingen

Soms krijgt u een combinatie van twee behandelingen: naast een LHRH-injectie nog vier weken lang een anti-androgeen. Deze combinatie gebruiken we meestal alleen als u meerdere uitzaaiingen hebt. En als blijkt dat het PSA (prostaat specifiek antigeen) in uw bloed oploopt, ondanks de hormoonbehandeling (hormoonongevoelige ziekte). 

Combinatie met andere medicijnen

Soms schrijven we ook combinaties met andere medicijnen voor om het effect van de hormoonbehandeling te ondersteunen. Zoals:

  • medicijnen voor de behandeling van goedaardige prostaatvergroting;
  • medicijnen die op de bijnier werken;
  • een lage dosering prednison. 

Wanneer een hormoonbehandeling?

Uw arts kan hormoontherapie voorschrijven als de tumor zich heeft verspreid buiten de prostaat of uitzaaiingen heeft gevormd. Maar ook om de werking van radiotherapie (bestraling) te verhogen. En als de tumor terugkomt na een operatie of radiotherapie.