Thema wetenschappelijk onderzoek
Het overkoepelend thema van het onderzoek van de afdeling Psychiatrie is: onderzoek naar (mal)adaptieve processen van cognitieve en emotionele controle van gedrag die aan psychiatrische stoornissen ten grondslag liggen. Het gaat om neurocognitief en neurobiologisch onderzoek naar mechanismes van het verwerken van en de reactie op emotionele en cognitieve prikkels, die bij de meest voorkomende psychiatrische aandoeningen verstoord zijn. Subthema's:
- adaptatie en consolidatie van reactiepatronen in veranderende sociaal-emotionele situaties;
- affectief gestuurde cognitieve biases en motivatie;
- aandachts- en leerprocessen.
Het onderzoek richt zich ook op genetische en omgevingsfactoren van verschillen tussen individuen in hun verwerking van en reageren op prikkels.
Doel van ons onderzoek
Het doel van het onderzoek is het beter begrijpen van de oorzaken en gevolgen van psychiatrische aandoeningen. Vanuit verschillende onderzoeksbenaderingen maken wij een verschil tussen stoornissen die vooral gepaard gaan met een verlies van cognitieve en emotionele controle, en stoornissen die op basis van maladaptatie op stress ontstaan.
Bij stoornissen die vooral met verandering van de cognitieve controle gepaard gaan, ligt het focus op:
- ADHD;
- impuls- en agressie-regulatiestoornissen;
- misbruik van psychotrope stoffen.
Bij stoornissen die op basis van maladaptatie op stress ontstaan, focussen wij op:
- depressie;
- angststoornissen.
Op het niveau van individuele kwetsbaarheid proberen wij door middel van neurobiologische stagering te komen tot een beter risicoprofiel voor mensen met een beginnende psychiatrische stoornis. Daarnaast proberen we (door een combinatie van genetische en neurobiologische profilering) het voortduren en het chronisch worden van psychiatrische symptomen en gedragsproblemen (zoals depressie en ADHD) te voorspellen.
Dit alles leidt tot een betere individuele indicatiestelling voor behandeling van patiënten, tot meer effectieve behandelstrategieën voor alle fasen van het ziektebeloop en tot een betere inschatting van de gevolgen op langere termijn.
Expertise
Binnen de groep van (aspiring) Principal Investigators (PI’s) van de afdeling Psychiatrie is met name de expertise op volgende gebieden goed vertegenwoordigd:
- cognitieve neurowetenschap;
- neurobiologie;
- klinische farmacologie;
- gedragswetenschap;
- genetica.
We hebben ervaring met het initiëren en uitvoeren van (multi-centre) behandelstudies en het werken binnen (inter)nationale consortia.
Gebruikte onderzoeksmethoden:
- meten van hersenfuncties met structurele en functionele MRI, MEG en EEG;
- meten van gedrag met neuropsychologische methoden;
- farmacologische beïnvloeding;
- genetica;
- epidemiologische beloopstudies.
Met haar klinische oriëntatie vormt de groep een brug tussen het meer fundamentele cognitief neurowetenschappelijke onderzoek en het patiëntgebonden onderzoek.
Via het Donders Institute for Brain, Cognition and Behavior maakt de groep deel uit van de onderzoeksthema’s 'Perception, Action and Control' (Dr. Robbert Jan Verkes en Dr. Roshan Cools) en 'Learning, Memory, and Plasticity' (Dr. Barbara Franke en Dr. Indira Tendolkar). Binnen deze thema’s wordt vruchtbaar samengewerkt met meer fundamenteel georiënteerde onderzoekers. Vooral van het Centre for Cognitive neuroimaging en het Centre for Cognition. Binnen het Nijmegen Centre for Evidence Based Practice wordt vanuit het thema 'Mental Health' (Prof. dr. Anne Speckens) samengewerkt met onderzoekers van het Behavioural Science Institute en de Vakgroep Eerstelijnsgeneeskunde.
Er zijn structurele samenwerkingsverbanden met onderzoekers van andere universiteiten in Nederland en in het buitenland.
Onderzoeksgroepen