Het belangrijkste kenmerk bij mensen met een Borderline Persoonlijkheidsstoornis (BPS) is een patroon van:
- instabiliteit van het zelfbeeld
- instabiele relaties met anderen
- sterk wisselende emotionele reacties
Identiteitsstoornissen, sterk wisselende emoties (van gedeprimeerd tot prikkelbaar en angstig) en impulsiviteit zijn altijd aanwezig.
Borderlinepatiënten zijn vaak impulsief in hun gedrag. Dit uit zich bijvoorbeeld in gokken, overmatig middelengebruik, vreetbuien en risicovol seksueel gedrag.
Mensen met een BPS hebben geregeld de neiging om zichzelf te verwonden. Ze hebben regelmatig zelfmoordgedachten en komen soms tot daadwerkelijke pogingen zichzelf van het leven te beroven.
Ze zijn vaak bang om in de steek gelaten worden en doen allerlei pogingen om dat te voorkomen. Als ze het idee hebben dat iemand hen afwijst of in de steek laat, kan dat tot heftige reacties leiden. Op het ene moment kan iemand geïdealiseerd worden, het andere moment kan diegene juist als waardeloos afgeschilderd worden. Mensen met BPS hebben dan ook vaak intense, maar instabiele relaties.
Het zelfbeeld van borderline patiënten is over het algemeen negatief.
Bij het ontstaan van een BPS zijn meestal verschillende factoren van belang.
- genetische kwetsbaarheid (soms vergroot door drugsgebruik en gebruik van sommige verslavende medicijnen)
- omgevingsfactoren (seksueel misbruik, emotionele verwaarlozing in de jeugd, inconsequente opvoeding)
Ongeveer 200.000 mensen in Nederland lijden aan een Borderline Persoonlijkheidsstoornis. Dat is ongeveer 2% van de volwassen Nederlandse bevolking. BPS komt drie keer meer voor bij vrouwen dan bij mannen.