Dit zorgprogramma is bedoeld voor normaal of hoger begaafde volwassenen (18 jaar of ouder, IQ boven 80) met een autismespectrumstoornis (ASS), en de direct betrokken familieleden (of andere direct betrokkenen). In deze doelgroep is meestal sprake van de stoornis van Asperger of PDD-NOS. Bij deze stoornissen gaat het om patiënten die op een hoger niveau functioneren, in tegenstelling tot het klassieke Kanner-autisme, dat vaak in combinatie met een verstandelijk handicap voorkomt.
De kenmerkende stoornissen in de informatieverwerking en de sociale omgang zijn in deze doelgroep vaak subtiel van aard en worden (gedeeltelijk) gecompenseerd door de intellectuele begaafdheid van de patiënt of het aanpassingsvermogen van familie en andere direct betrokkenen. In veel gevallen komen deze patiënten daardoor nog niet in contact met de professionele hulpverlening tijdens hun jeugd. Afhankelijk van de ernst van de ASS en de externe omstandigheden, kunnen zich ook na het achttiende levensjaar nog problemen openbaren die aanleiding vormen tot het zoeken van hulp.
Voor deze subtielere kant van het autismespectrum bestaat geen medische traditie. Binnen de volwassenenpsychiatrie bestond tot voor kort weinig kennis op dit vlak. De laatste jaren is hierin een ommekeer gekomen. Toegenomen inzichten in de kinderpsychiatrie hebben ervoor gezorgd dat ook binnen de volwassenenpsychiatrie oog is ontstaan voor ontwikkelingsstoornissen als ASS.
Doel
Het doel van dit zorgprogramma is om te komen tot een regionaal zorgaanbod voor volwassenen met ASS, in samenwerking met hulpverlenende partners. Hierin moeten diagnostiek, behandeling en begeleiding aansluiten bij de hulpvragen van deze patiënten en hun familie. Het programma geeft richting aan het omgaan met autismeproblematiek en het realiseren van de benodigde maatschappelijke voorzieningen op het gebied van zorg, werk, relaties en vrije tijd.
Inhoud
Het zorgprogramma richt zich vooral op behandeling, maar daarnaast ook op begeleiding.
Behandeling
Behandeling bestaat uit interventies gericht op gedragsverandering door het stimuleren van de ontwikkeling van een patiënt en zijn omgeving.
Begeleiding
Begeleiding bestaat uit interventies die gericht zijn op ondersteuning van de patiënt en zijn omgeving met het doel om een bestaand niveau van functioneren te handhaven. Het Convenant Autisme beveelt zorg door een vaste cliëntbegeleider aan.
Medicatie
Medicijnen met een specifieke werking op de verstoorde informatieverwerking van patiënten met ASS zijn nog niet beschikbaar. Voor farmacologische interventies bestaat bij ASS maar zeer weinig wetenschappelijk bewijs. De bijkomende psychiatrische symptomen bepalen meestal het medicatiebeleid. Bij comorbide depressieve of obsessief-compulsieve symptomen werken moderne antidepressiva soms. Als sprake is van (dreigende) psychotische symptomen, kunnen (atypische) antipsychotica in lage doseringen een prikkelverminderende en stabiliserende uitwerking hebben.