Bijnierziektes veroorzaken vaak symptomen van een overmaat of tekort aan bijnierhormonen (cortisol, aldosteron, (nor-)adrenaline, geslachtshormonen). Vaak is de oorzaak een goedaardige of kwaadaardige tumor van de bijnier, maar er zijn ook andere oorzaken mogelijk, zoals een aangeboren aandoening. Omdat het zeer zeldzame aandoeningen zijn, vindt de diagnostiek en behandeling van bijnierziektes in een UMC plaats.
Het Radboud Bijniercentrum is een topreferentiecentrum voor de diagnostiek en behandeling van alle vormen van bijnierziektes, zowel bij volwassenen (sectie Endocriene Ziekten en Algemene Interne Geneeskunde) als kinderen (afdeling Kindergeneeskunde). Patiёnten worden behandeld door een multidisciplinair team van specialisten. Binnen het Radboud Bijniercentrum doen we ook intensief onderzoek naar bijnierziektes. Het UMC St Radboud is gespecialiseerd in de volgende bijnierziektes:
- Feochromocytoom/paraganglioom: speerpunt is de behandeling van kwaadaardige vormen.
- Congenitale bijnierhyperplasie (adrenogenitaal syndroom, AGS): speerpunt is de zorg voor enerzijds jonge kinderen en anderzijds adolescenten en jong-volwassenen met deze ziekte (ondersteund door de Digitale poli).
- Primair hyperaldosteronisme (syndroom van Conn): speerpunt is diagnostiek door middel van bijniervenebemonstering. Dit is een gespecialiseerd onderzoek dat door het UMC St Radboud in Nederland geïntroduceerd is voor routinediagnostiek.
- Syndroom van Cushing: speerpunt is de behandeling door middel van endoscopische bijnier- en hypofysechirurgie. Het UMC St Radboud is het grootste centrum voor (endoscopische) hypofysechirurgie in Nederland.
- Bijnierschorsinsufficiёntie (ziekte van Addison): speerpunt is ondersteuning van de zorg door middel van groepssessies.
Betrokken specialismes
Endocriene Ziekten, Algemeen Interne Geneeskunde, Kindergeneeskunde, Laboratoriumgeneeskunde, Radiologie, Urologie, Heelkunde, Neurochirurgie, Nucleaire Geneeskunde, Medische Oncologie, Pathologie, Epidemiologie, Anaesthesiologie en Anthropogenetica.
In verschillende hormoonproducerende klieren kunnen gezwellen ontstaan. Dit kunnen goedaardige gezwellen zijn, maar ook kwaadaardige gezwellen, die kunnen uitzaaien naar andere weefsels en organen. Het bijzondere van dergelijke gezwellen is dat zij vaak symptomen veroorzaken door een overmatige afgifte van hormonen door het gezwel. Omdat deze aandoeningen zeer zeldzaam zijn, vindt de diagnostiek en behandeling van endocriene tumoren in een UMC plaats.
Het UMC St Radboud is een topreferentiecentrum voor de diagnostiek en behandeling van alle vormen van endocriene tumoren. Ook doen we intensief onderzoek naar deze tumoren. We behandelen alle patiёnten met endocriene tumoren vanuit een multidisciplinair team van specialisten. Dit doen we binnen de Tumorwerkgroep Endocriene en Syndromale Tumoren, de Hypofysewerkgroep Nijmegen en het Radboud Bijniercentrum.
Binnen het UMC St Radboud is er bijzondere expertise met betrekking tot de diagnostiek en behandeling van de volgende tumoren:
- Gezwellen van de bijnier, in het bijzonder tumoren die hormonen produceren, zoals catecholamines (feochromocytoom/paraganglioom; speerpunt is de behandeling van kwaadaardige vormen), cortisol (syndroom van Cushing; speerpunt is behandeling door middel van endoscopische bijnierchirurgie) en aldosteron (primair hyperaldosteronisme; speerpunt is diagnostiek door middel van bijniervenebemonstering).
- Gezwellen van de hypofyse (met name tumoren die hormonen produceren, zoals ACTH (ziekte van Cushing), groeihormoon (acromegalie) en prolactine (prolactinoom). Speerpunt is de behandeling van deze tumoren met endoscopische hypofysechirurgie, een operatietechniek die op de afdeling Neurochirurgie van het UMC St Radboud is ontwikkeld. Het UMC St Radboud is het grootste centrum voor hypofysechirurgie in Nederland.
- Gezwellen van de schildklier. Speerpunt is de multidisciplinaire behandeling van schildkliercarcinoom.
- Gezwellen die uitgaan van de bijschildklier (hyperparathyreoïdie ).
- Gezwellen die uitgaan van hormoonproducerende cellen in de darm en de alvleesklier.
- Tumoren in het kader van erfelijke tumorsyndromen, zoals MEN1 , MEN2, ziekte van Von Hippel-Lindau en neurofibromatose-1.
Betrokken specialismes
Endocriene Ziekten, Algemeen Interne Geneeskunde, Laboratoriumgeneeskunde, Radiologie, Urologie, Heelkunde, KNO, Neurochirurgie, Radiotherapie, Oogheelkunde, Neurologie, Nucleaire Geneeskunde, Medische Oncologie, Pathologie, Anthropogenetica.
Het syndroom van Turner ontstaat door complete of gedeeltelijke afwezigheid van een X-chromosoom (vrouwelijk chromosoom). In Nederland komt dit syndroom bij één op de twee- tot vijfduizend meisjes voor. Op kinderleeftijd uit het syndroom van Turner zich in een gestoorde lichaamsgroei en uitval van eierstokfunctie. Ook op volwassen leeftijd kunnen gezondheidsproblemen ontstaan. Typische problemen zijn onvruchtbaarheid, een tekort aan vrouwelijk hormoon en slechthorendheid. Ook is er een grotere kans op hart- en vaatziektes, suikerziekte, hoge bloeddruk, hoog cholesterol, botontkalking, auto-immuun schildklierziektes, nierafwijkingen en psychische stoornissen.
Het UMC St Radboud is een topreferentiecentrum voor de diagnostiek en behandeling van kinderen en volwassenen met het syndroom van Turner. Een vloeiende overgang van de kindergeneeskundige zorg naar de volwassenen zorg is hierbij heel belangrijk. Bovendien bestrijkt de zorgbehoefte de aandachtsgebieden van verschillende (para-)medische specialismes. Om in deze complexe zorg te voorzien werken de afdelingen Endocriene Ziekten, Verloskunde en Gynaecologie, Cardiologie, Kindergeneeskunde, KNO en Medische Psychologie nauw samen. Dit gebeurt in de vorm van een multidisciplinaire Turnerpolikliniek voor volwassenen . Consulten en aanvullend onderzoek worden zoveel mogelijk gecombineerd. Er vindt een periodieke screening plaats om afwijkingen in een vroeg stadium op te sporen en te behandelen. Ook doen we wetenschappelijk onderzoek naar diverse aspecten van het syndroom van Turner.
Betrokken specialismen
Endocriene Ziekten, Kindergeneeskunde, Verloskunde en Gynaecologie, Cardiologie, KNO, Medische Psychologie, Anthropogenetica, Laboratoriumgeneeskunde, Radiologie, Nuclaire Geneeskunde.