Genexpressie in keratinocyten van psoriasis en eczemateuze aandoeningen
Psoriasis en atopisch eczeem zijn twee veel voorkomende chronische huidaandoeningen die veroorzaakt worden door zowel genetische factoren als omgevingsinvloeden.
Mogelijk genetische oorzaak
Tot voor kort werden beide aandoeningen beschouwd als immuunziekte. Er komt echter steeds meer bewijs vanuit genetische studies dat ook afwijkingen in de opperhuid van belang zijn. Dr. Marijke Kamsteeg deed een studie naar de activiteit van genen in de opperhuid. Daarmee wilde zij inzicht krijgen in de verschillen tussen psoriasis en atopisch eczeem.
Gezonde individuen t.o.v. psoriasis- of eczeempatiënten
Eerst onderzocht Kamsteeg hoe niet aangedane huid van patiënten met psoriasis of atopisch eczeem reageert op verstorende prikkels zoals:
- het verwijderen van de hoornlaag door tapestrippen;
- blootstelling aan het detergens SDS (wasmiddel).
De resultaten hiervan vergeleek zij met de huidreactie van gezonde individuen. Bij zowel patiënten met psoriasis, als patiënten met atopisch eczeem en bij gezonde vrijwilligers vond zij hetzelfde resultaat: door het beschadigen van de barrière van de huid, worden genen actief die huideigen antibiotica produceren.
Patiënten met psoriasis t.o.v. patiënten atopisch eczeem
Kamsteeg onderzocht ook of huidcellen van mensen met eczeem anders reageren op bepaalde stoffen dan huidcellen van mensen met psoriasis. Daarvoor werden in het laboratorium huidcellen (keratinocyten) gekweekt van niet-zieke huid van eczeempatiënten en niet-zieke huid van psoriasispatiënten. Aan de kweekvloeistof werden stoffen toegevoegd die een rol spelen bij psoriasis en eczeem. Vervolgens werd de activiteit van een groot aantal genen gemeten. Bepaalde genen bleken veel actiever in psoriasis dan in atopisch eczeem, terwijl ze waren blootgesteld aan dezelfde stoffen. Dit wijst op verschillen in huidcellen afkomstig van patiënten met psoriasis en patiënten met atopisch eczeem. We gaan ervan uit dat deze verschillen genetisch bepaald zijn.
Vergelijking aangedane huid met gezonde huid
Vervolgens vergeleek Kamsteeg de activiteit van genen van:
- aangedane huid van psoriasispatiënten;
- aangedane huid van patiënten met atopisch eczeem;
- aangedane huid van patiënten met eczeem dat veroorzaakt wordt door een allergie of irritatie.
Kamsteeg laat zien dat er onderscheid gemaakt kan worden tussen deze aangedane huidsoorten en normale huid op basis van de activiteit van zeven genen. De resultaten van haar onderzoek kunnen bijdragen aan verbeterde diagnostiek voor patiënten waarbij de diagnose niet geheel duidelijk is.
Ontwikkeling huidmodel atopisch eczeem
Kamsteeg sluit af met de beschrijving van een gekweekt huidmodel dat lijkt op atopisch eczeem. Dit huidmodel voor atopisch eczeem kan in de toekomst mogelijk gebruikt worden voor verder onderzoek naar deze aandoening en voor het testen van bepaalde geneesmiddelen.