Een goed werkend vaccin is hard nodig in strijd tegen malaria. Wereldwijd is er een aantal hoopvolle kandidaatvaccins in ontwikkeling in verschillende laboratoria. Voordat deze echter grootschalig in gebruik genomen kunnen worden, moeten ze eerst zorgvuldig getest worden op veiligheid en effectiviteit van het vaccin.
De testen vinden eerst plaats op proefdieren. In een later stadium testen vrijwilligers de vaccins. Het Centrum voor Klinische Malaria Studies van het UMC St. Radboud in Nijmegen is een van de weinige plaatsen ter wereld waar het onderzoek met vrijwilligers kan gebeuren. Het Centrum heeft inmiddels ruim acht jaar ervaring opgebouwd op dit gebied.
Hieronder worden de twee typen onderzoek beschreven die regelmatig plaats vinden in het CCMS:
Malariavaccinstudies
Onderzoekers over de hele wereld zijn al ruim twintig jaar bezig met het ontwikkelen van een werkzaam malariavaccin. Nu experimenten met proefdieren tot positieve resultaten hebben geleid, moeten de experimenten ook op mensen worden uitgevoerd. Een studie waarbij een malariavaccin voor het eerst op mensen wordt getest om te beoordelen of het veilig is, heet een fase I studie.
In het UMC St Radboud zal in de komende jaren een aantal fase I studies worden uitgevoerd met kandidaat malariavaccins. Iedere fase I studie heeft zijn eigen bijzonderheden maar de algemene opzet is als volgt:
- driemaal een vaccinatie in de bovenarm
- circa 15 bezoeken aan ons centrum
- circa 5-7 bloedafnames
- een studieduur van 12-18 maanden
- een ongemakkenvergoeding
Experimentele malaria-infecties
Bij experimentele malaria-infecties besmetten wij vrijwilligers met malaria door geïnfecteerde muggen. Uit het verloop van de infectie kunnen onderzoekers belangrijke informatie winnen over de ziekte, waarmee ze betere behandelswijzen kunnen ontwikkelen. Ook kan op deze manier de doeltreffendheid van een nieuw malaria vaccin getest worden.
Deze proeven in mensen zijn noodzakelijk omdat dierproefmodellen niet nauwkeurig genoeg zijn voor menselijke malaria. In het Klinisch Malaria Centrum van het UMC St Radboud hebben wij ruime ervaring met deze experimentele humane malaria studies.
Na een uitgebreide medische keuring, verloopt de studie als volgt:
- Een kooitje met muggen die besmet zijn met Plasmodium falciparum parasieten wordt op de ontblote onderarmen van de vrijwilligers aangebracht. Deze muggen zijn in het UMC laboratorium gekweekt en nooit in de buitenwereld geweest. De malariaparasieten zijn gekweekt onder de hoogste kwaliteitsnormen en gevoelig voor de gebruikelijke anti-malaria middelen.
- Vrijwilligers raken besmet met malaria door de muggensteken. Onderzoekers controleren de vrijwilligers dagelijks om te kijken of de infectie aanslaat. De infectie vindt binnen maximaal 28 dagen plaats en is meestal zichtbaar tussen de 8e en de 11de dag na blootstelling aan muggen.
- Vanaf de 4e dag na blootstelling zijn er dagelijkse controles totdat de infectie wordt aangetoond. Op dat moment wordt de vrijwilliger onmiddelijk behandeld met anti-malaria middelen. Het is te verwachten dat de meeste vrijwilligers door de malariabesmetting griepachtige klachten zoals koorts, spierpijn, en moeheid ontwikkelen. Deze zijn echter meestal binnen een dag of drie weer verdwenen.
- Doorgaans is een vrijwilliger na maximaal 3 weken klaar met de studie.
Algemene opzet
- studieduur: maximaal een maand
- aantal bezoeken en bloedafnames in die periode: tussen de dag van besmetting en de dag van behandeling komt u dagelijks 2-3 per dag poliklinisch op controle. Daarbij wordt er ook bloed afgenomen. U hoeft in principe nooit opgenomen te worden.
- een ongemakkenvergoeding